De geest laten rusten in de natuurlijke staat

De geest laten rusten in de natuurlijke staat, 'Settling the mind in its natural state’... en glimpen van ruimer, open bewustzijn.

Deze meditatie kent als 'focus van mindfulness’: de ruimte van de geest - en wat daarin opkomt, kort aanwezig is en weer oplost. In deze meditatie oefenen we concentratie in het observeren van wat er gebeurt in en met de geest: er zullen gedachten, emoties, herinneringen, voorstellingen, fantasieën, en meer langs komen. We oefenen in het 'daar niet in mee gaan’, in observeren zonder ons te laten afleiden, zonder controle, zonder voorkeur of afkeer ten aanzien van bepaalde gedachten en gevoelens, en zonder ons met bepaalde inhouden te vereenzelvigen. 

Belangrijke instructies zijn: 1) je niet laten afleiden, en 2) niet 'grijpen', niet je hechten aan iets wat langskomt - terwijl we gedachten en emoties hun gang laten gaan. Tegelijk zullen we meer vertrouwd raken met de ruimte van onze geest en van bewustzijn. Deze meditatie biedt concentratie-kalmte training en geeft tegelijk inzicht in de werking van de individuele geest. Inzicht in de geest met haar patronen, conditioneringen, gewoontes, betekenisverleningen en innerlijke afweer, reactiviteit en 'zelfbeschermingsstrategieën' - waaronder allerlei vormen waarnaar in het boeddhisme verwezen wordt als 'versluieringen'. Het is daarmee ook een vorm van inzicht meditatie. In vipassana inzicht meditatie worden drie karakteristieken genoemd van de realiteit, zoals die door de conventionele geest beleefd wordt: onbestendig, oncontroleerbaar en onbevredigend. Die zijn met deze benadering direct te herkennen. Met een toenemende bewustwording en innerlijke vrijheid kan deze meditatie een zekere 'psychotherapeutische' werking hebben, in de sfeer van gezonder gaan functioneren en innerlijke heling. Ze draagt daarmee bij aan innerlijke vrede, uitgangspunt voor innerlijk en uiterlijk 'activisme'. Optimaal profiteren van deze vorm van meditatie vraagt enige basis in het vermogen tot concentreren. 'De geest laten rusten in de natuurlijke staat' biedt een speciale concentratie-kalmte training, met inzichten in de geest die ook waardevol zijn voor mensen die werken in de ggz (geestelijke gezondheidszorg). Ook is het een zinvolle beoefening voor meditatieleraren en - begeleiders.

Deze vorm van meditatie wordt veel toegepast in verder gaande inzichts-paden, zoals in de Essentietradities Mahamoedra en Dzogchen, gericht op direct herkennen van onze ware natuur.

Meditatiebegeleiding: Adeline van Waning.